Als er één voorbeeld is van zorg waarbij we proberen te voorkomen dat dieren ziek worden, dan is het wel de vaccinatie (ook wel bekend als inenting). Veel van onze patiënten komen jaarlijks voor een controle en een of meerdere inentingen. 

Wat doet een vaccinatie?
Een vaccinatie zorgt ervoor dat het immuunsysteem (de “afweer”) van een hond, kat of konijn cellen (zogenaamde antistoffen) gaat maken die een virus kunnen herkennen en onschadelijk kunnen maken. Door de vaccinatie liggen deze antistoffen als het ware al klaar en kunnen ze meteen in actie komen als het dier een virus tegenkomt. Een niet-gevaccineerd dier wat een virus oploopt moet eerst nog antistoffen gaan maken (dit kan een paar dagen duren) en zal daardoor langer ziek zijn en met hevigere klachten dan een gevaccineerd dier.
Soms krijgen wij de vraag of het bijvoorbeeld nog wel verstandig is om een wat ouder dier te laten vaccineren. Om bovenstaande reden is het antwoord zeker “ja”. Dieren met een minder goede eigen afweer, bijvoorbeeld door ziekte of door ouderdom, zijn juist kwetsbaarder dan gezonde jonge dieren. Een vaccinatie kan op iedere leeftijd gegeven worden. 

Een leuk feitje over vaccinaties is dat ieder dier voor hetzelfde virus dezelfde hoeveelheid vaccin krijgt, los van hoe groot/zwaar het dier is. Het immuunsysteem werkt daarin als een lichtknopje: de dosering van één vaccinatie zet dit knopje “aan”. Daarom hoeven we geen hoeveelheid uit te rekenen per patiënt – de dosis klopt altijd. 

De jaarlijkse gezondheidscontrole
Sommige mensen kiezen ervoor om hun dier niet of beperkt te laten vaccineren. Uiteindelijk is, op de hondsdolheidvaccinatie bij een buitenlandse reis na, geen enkele vaccinatie verplicht. Wij combineren een vaccinatie altijd met een onderzoek van uw huisdier. We kijken het dier lichamelijk na; we kijken naar het gebit en luisteren bijvoorbeeld naar hart en longen. Zo kunnen wij soms afwijkingen vaststellen waarvan het dier nog geen klachten laat zien. Een ruisje op het hart zo vroeg mogelijk ontdekken zorgt ervoor dat een dier zo lang mogelijk zo gezond mogelijk vooruit kan en het op tijd ontdekken van tandsteen maakt dat we een gebit snel kunnen gaan schoonmaken en bijvoorbeeld geen tanden hoeven te trekken.
De jaarlijkse gezondheidscontrole vinden wij daarom minstens zo belangrijk als de vaccinaties. Mocht u besluiten niet te willen vaccineren, dan raden wij alsnog aan om één keer per jaar met uw huisdier langs te komen voor een lichamelijk onderzoek. 

Het vaccinatieschema
Wij houden een jaarlijks vaccinatieschema aan. Dit bestaat uit twee “typen” vaccinaties: een grote en een kleine vaccinatie. De grote combinatie geven we eens in de 3 jaar en de kleine ieder jaar; dit gaat om ziektes waarvoor we maximaal een jaar bescherming kunnen bereiken na een vaccinatie. 

Voor de hond bestaat een grote vaccinatie uit de ziekte van Weil en een combinatie van de virusziektes parvo, hondenziekte en hepatitis (besmettelijke leverziekte). De twee jaren daarna geven we de kleine vaccinatie; alleen de ziekte van Weil. De ziekte van Weil (ook wel leptospirose) is geen echt virus maar een eencellige “parasiet” waardoor de bescherming ook echt maar een jaar geldig is.
Mocht een hond veel in contact komen met andere honden of naar een pension of kennel gaan, dan is de enting voor besmettelijke hondenhoest ook raadzaam (in geval van pensionsbezoek soms verplicht). Dit is een extra vaccinatie die in de vorm van een neusdruppel gegeven wordt. Als een hond dit écht heel erg vervelend vind is een prik ook mogelijk, maar de neusdruppel werkt het fijnst: deze zorgt voor antistoffen in het slijmvlies van de neus (waar het virus binnenkomt) en zorgt dus voor lokale afweer.

Voor de kat bestaat de grote vaccinatie uit kattenziekte en niesziekte en de kleine vaccinatie uit alleen de niesziekte.

Konijnen kunnen worden gevaccineerd tegen myxomatose (een pokkenvirus overgebracht door stekende insecten) en RHD2 (een virus wat leverfalen en inwendige bloedingen veroorzaakt). Voor konijnen is de vaccinatie altijd jaarlijks. Deze geven we bij voorkeur rond maart/april, vlak voor het “insectenseizoen” begint en het risico op myxomatose het grootst is, zodat de konijnen dan optimaal beschermd zijn.

Voor alle dieren geldt dat ze voor een reis naar het buitenland verplicht een hondsdolheid (rabiës) vaccinatie moeten hebben. Deze moet minimaal 3 weken voor vertrek gegeven worden en is over het algemeen 3 jaar geldig (voor sommige bestemmingen 1 jaar, dus controleer dit zelf altijd goed). 

We krijgen nog wel eens vragen over titerbepalingen: deze voeren wij niet uit. Hierover kunt u meer lezen op de aparte informatiepagina. 

Bijwerkingen
In de spreekkamer krijgen we regelmatig vragen over bijwerkingen van vaccinaties. In principe hebben vaccinaties weinig tot geen bijwerkingen. Soms kunnen we in de avond/nacht/dag na het zetten van een vaccinatie hele milde ziekteverschijnselen zien. Zo kunnen dieren wat rustiger zijn en wat meer slapen, een beetje “hangerig” of wat jeuk hebben op de plek waar de prik is gezet.
Of dit gebeurt is per huisdier verschillend. Vergelijk het met onze griepprik of onze corona-entingen: de een heeft er helemaal geen last van terwijl de ander een zere arm heeft en weer een ander is de volgende dag niet helemaal fit.

Als dieren andere bijwerkingen laten zien, dan is dit meestal een bult (echt een grote, warme zwelling) waar de injectie is gezet. Het dier heeft dan een milde ontstekingsreactie op de prik. Net als wij mensen bijvoorbeeld allergisch kunnen zijn voor melk of pollen, zijn er dieren die niet zo goed tegen de stofjes in de vaccinatie kunnen. Als dit zo is houden we hier in het vervolg natuurlijk rekening mee: we geven een ontstekingsremmer op de dag van de vaccinatie en de dag daarna of we zetten de vaccinatie in een andere vorm als dit mogelijk is. 

Een hele enkeling (dit gebeurt ter voorbeeld misschien 1x per jaar) is echt allergisch voor een inenting. Hierbij zien we dat het gezicht ook opzwelt en een dier echt niet lekker is. 

Mocht u zich zorgen maken na een enting of mocht u uw huisdier wel willen enten maar huiverig zijn voor mogelijke bijwerkingen, neem dan gerust contact met ons op! We hebben in al die jaren dat we vaccinaties zetten alles al wel een keer meegemaakt en staan u graag te woord.